ကာဗွန်ဖမ်းယူခြင်းနှင့် ကာဗွန်သိုလှောင်ခြင်းအောက်တွင် အဆို့ရှင်များ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအသစ်

“နှစ်ထပ်ကာဗွန်” မဟာဗျူဟာဖြင့် မောင်းနှင်အားဖြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများစွာသည် စွမ်းအင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ကာဗွန်လျှော့ချရေးအတွက် ရှင်းလင်းသောလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ကာဗွန်ကြားနေမှုကို သဘောပေါက်ခြင်းသည် CCUS နည်းပညာအသုံးချမှုနှင့် ခွဲခြား၍မရပါ။ CCUS နည်းပညာ၏ သီးခြားအသုံးချမှုတွင် ကာဗွန်ဖမ်းယူခြင်း၊ ကာဗွန်အသုံးပြုမှုနှင့် သိုလှောင်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဤနည်းပညာအသုံးချမှုစီးရီးတွင် အဆို့ရှင်ကိုက်ညီမှု သဘာဝအတိုင်း ပါဝင်သည်။ ဆက်စပ်စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် အသုံးချမှုများ၏ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အလားအလာသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရုံစိုက်မှုကို ထိုက်တန်ပါသည်။အဆို့ရှင်စက်မှုလုပ်ငန်း။

၁။CCUS သဘောတရားနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းကွင်းဆက်

A.CCUS သဘောတရား
CCUS ကို လူအများမသိကြ သို့မဟုတ် မသိကြပေ။ ထို့ကြောင့်၊ အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းအပေါ် CCUS ၏ သက်ရောက်မှုကို ကျွန်ုပ်တို့နားမလည်မီ CCUS အကြောင်း အတူတူလေ့လာကြပါစို့။ CCUS ဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (Carbon Capture, Utilization and Storage) ၏ အတိုကောက်ဖြစ်သည်။

B.CCUS စက်မှုလုပ်ငန်းကွင်းဆက်။
CCUS စက်မှုလုပ်ငန်းကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးကို အဓိကအားဖြင့် ကွင်းဆက်ငါးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်- ထုတ်လွှတ်မှုရင်းမြစ်၊ ဖမ်းယူခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ အသုံးပြုမှုနှင့် သိုလှောင်မှုနှင့် ထုတ်ကုန်များ။ ဖမ်းယူခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ အသုံးပြုမှုနှင့် သိုလှောင်မှုတို့၏ ကွင်းဆက်သုံးခုသည် အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။

၂။ CCUS ၏ သက်ရောက်မှုအဆို့ရှင်စက်မှုလုပ်ငန်း
ကာဗွန်ကြားနေမှုဖြင့် အဆို့ရှင်လုပ်ငန်း၏ အောက်ဘက်ရှိ ရေနံဓာတုဗေဒ၊ အပူစွမ်းအင်၊ သံမဏိ၊ ဘိလပ်မြေ၊ ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် အခြားလုပ်ငန်းများတွင် ကာဗွန်ဖမ်းယူခြင်းနှင့် ကာဗွန်သိုလှောင်ခြင်း အကောင်အထည်ဖော်မှုသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးလာမည်ဖြစ်ပြီး မတူညီသော ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပြသမည်ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို တဖြည်းဖြည်း ထုတ်ပြန်မည်ဖြစ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို အနီးကပ် အာရုံစိုက်ရမည်။ အောက်ပါ လုပ်ငန်းငါးခုတွင် အဆို့ရှင်များအတွက် ၀ယ်လိုအားသည် သိသိသာသာ တိုးလာမည်ဖြစ်သည်။

က။ ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်း၏ ၀ယ်လိုအားသည် ပထမဆုံး မီးမောင်းထိုးပြရမည့်အရာဖြစ်သည်
၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ကျွန်ုပ်၏နိုင်ငံ၏ ရေနံဓာတုဗေဒထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရေး လိုအပ်ချက်မှာ တန်ချိန် ၅၀ သန်းခန့်ရှိပြီး ၂၀၄၀ ခုနှစ်တွင် တဖြည်းဖြည်း သုညအထိ လျော့ကျသွားမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ရေနံဓာတုဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းများသည် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်အသုံးပြုမှု၏ အဓိကနယ်ပယ်များဖြစ်ပြီး စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုနည်းပါးခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုန်ကျစရိတ်နှင့် လည်ပတ်မှုနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုကုန်ကျစရိတ်များ နည်းပါးသောကြောင့် CUSS နည်းပညာအသုံးချမှုသည် ဤနယ်ပယ်တွင် ပထမဆုံးမြှင့်တင်ပေးသည့် နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် Sinopec သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး တန်ချိန်သန်းပေါင်းများစွာရှိသော CCUS စီမံကိန်းဖြစ်သော Qilu Petrochemical-Shengli Oilfield CCUS စီမံကိန်းကို တည်ဆောက်မှုစတင်မည်ဖြစ်သည်။ စီမံကိန်းပြီးစီးပြီးနောက် ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး CCUS အပြည့်အဝစက်မှုလုပ်ငန်းကွင်းဆက် သရုပ်ပြအခြေစိုက်စခန်းဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ Sinopec မှ ပေးအပ်သော အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် Sinopec မှ ဖမ်းယူထားသော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁.၃ သန်းခန့်ရှိပြီး ၎င်းအနက် တန်ချိန် ၃၀၀,၀၀၀ ကို ရေနံမြေရေလွှမ်းမိုးမှုအတွက် အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး ရေနံစိမ်းပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန်နှင့် ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုကို လျှော့ချရာတွင် ကောင်းမွန်သောရလဒ်များ ရရှိခဲ့သည်။

ခ။ အပူစွမ်းအင်လုပ်ငန်းအတွက် ၀ယ်လိုအား တိုးလာမည်
လက်ရှိအခြေအနေအရ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလုပ်ငန်း၊ အထူးသဖြင့် အပူစွမ်းအင်လုပ်ငန်းတွင် အဆို့ရှင်များအတွက် ၀ယ်လိုအားမှာ သိပ်မများသော်လည်း “ကာဗွန်နှစ်ထပ်” ဗျူဟာ၏ဖိအားအောက်တွင် ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ၏ ကာဗွန်ပျက်ပြယ်ရေးတာဝန်သည် ပိုမိုခက်ခဲလာပါသည်။ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ- ကျွန်ုပ်၏နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုအပ်ချက်သည် ၂၀၅၀ ခုနှစ်တွင် ၁၂-၁၅ ထရီလီယံ kWh အထိ မြင့်တက်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ဓာတ်အားစနစ်တွင် အသားတင်ထုတ်လွှတ်မှု သုညရရှိရန် CCUS နည်းပညာမှတစ်ဆင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် တန်ချိန် ၄၃၀-၁.၆၄ ဘီလီယံကို လျှော့ချရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတစ်ခုကို CCUS ဖြင့် တပ်ဆင်ထားပါက ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှု၏ ၉၀% ကို ဖမ်းယူနိုင်ပြီး ကာဗွန်နည်းသော ဓာတ်အားထုတ်လုပ်သည့်နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်လာစေပါသည်။ CCUS အသုံးချမှုသည် ဓာတ်အားစနစ်၏ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိမှုကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အဓိကနည်းပညာနည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စတွင် CCUS တပ်ဆင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အဆို့ရှင်များအတွက် ၀ယ်လိုအားသည် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာမည်ဖြစ်ပြီး ဓာတ်အားဈေးကွက်၊ အထူးသဖြင့် အပူစွမ်းအင်ဈေးကွက်တွင် အဆို့ရှင်များအတွက် ၀ယ်လိုအားသည် တိုးတက်မှုအသစ်ကို ပြသမည်ဖြစ်ပြီး အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းလုပ်ငန်းများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ခံရထိုက်ပါသည်။

ဂ။ သံမဏိနှင့် သတ္တုဗေဒလုပ်ငန်း ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာမည်
၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရေး လိုအပ်ချက်သည် တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် သန်း ၂၀၀ မှ သန်း ၅၀ အထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ သံမဏိလုပ်ငန်းတွင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် သိုလှောင်ခြင်းအပြင် သံမဏိထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင်လည်း တိုက်ရိုက်အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။ ဤနည်းပညာများကို အပြည့်အဝအသုံးချခြင်းဖြင့် ထုတ်လွှတ်မှုကို ၅% မှ ၁၀% အထိ လျှော့ချနိုင်သည်။ ဤရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် သံမဏိလုပ်ငန်းရှိ သက်ဆိုင်ရာအဆို့ရှင်ဝယ်လိုအားသည် ပြောင်းလဲမှုအသစ်များ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ဝယ်လိုအားသည် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုလမ်းကြောင်းကို ပြသမည်ဖြစ်သည်။

D. ဘိလပ်မြေလုပ်ငန်း চাহিদা သိသိသာသာ တိုးတက်လာမည်
၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရေး လိုအပ်ချက်မှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် သန်း ၁၀၀ မှ ၁၅၂ သန်းအထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ၂၀၆၀ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရေး လိုအပ်ချက်မှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် သန်း ၁၉၀ မှ ၂၁၀ သန်းအထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဘိလပ်မြေလုပ်ငန်းတွင် ထုံးကျောက်ပြိုကွဲခြင်းမှ ထုတ်လုပ်သော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်သည် စုစုပေါင်းထုတ်လွှတ်မှု၏ ၆၀% ခန့်ရှိသောကြောင့် CCUS သည် ဘိလပ်မြေလုပ်ငန်း၏ ကာဗွန်လျှော့ချရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

အီး။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်စွမ်းအင်လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုလာမည်
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရှိ မီသိန်းမှ အပြာရောင်ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ထုတ်ယူရန်အတွက် အဆို့ရှင်အများအပြားကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်ပါသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် CO2 ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်မှ စွမ်းအင်ကို ဖမ်းယူရရှိပြီး ကာဗွန်ဖမ်းယူသိမ်းဆည်းခြင်း (CCS) လိုအပ်ပြီး ပို့လွှတ်ခြင်းနှင့် သိုလှောင်ခြင်းအတွက် အဆို့ရှင်အများအပြားကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

၃။ အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းအတွက် အကြံပြုချက်များ
CCUS မှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကျယ်ပြန့်တဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခု ရှိပါလိမ့်မယ်။ အခက်အခဲအမျိုးမျိုးနဲ့ ရင်ဆိုင်ရပေမယ့် ရေရှည်မှာတော့ CCUS မှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကျယ်ပြန့်တဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခု ရှိလိမ့်မယ်ဆိုတာ ငြင်းလို့မရပါဘူး။ အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းဟာ ဒီအတွက် ရှင်းလင်းတဲ့ နားလည်မှုနဲ့ လုံလောက်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုတွေကို ထိန်းသိမ်းထားသင့်ပါတယ်။ အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းဟာ CCUS လုပ်ငန်းနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ နယ်ပယ်တွေကို တက်ကြွစွာ အသုံးချဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

A. CCUS သရုပ်ပြစီမံကိန်းများတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ရမည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေသော CCUS စီမံကိန်းအတွက်၊ အဆို့ရှင်လုပ်ငန်းလုပ်ငန်းများသည် နည်းပညာနှင့် ထုတ်ကုန်သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအရ စီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်မှုတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ရမည်၊ စီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်မှုတွင် ပါဝင်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အတွေ့အကြုံများကို စုစည်းရမည်၊ နောက်ဆက်တွဲ ကြီးမားသော အစုလိုက်အပြုံလိုက်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အဆို့ရှင်ကိုက်ညီမှုအတွက် လုံလောက်သော ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ရမည်။ နည်းပညာ၊ အရည်အချင်းနှင့် ထုတ်ကုန်အရန်များ။

B. လက်ရှိ CCUS အဓိက စက်မှုလုပ်ငန်း အပြင်အဆင်ကို အာရုံစိုက်ပါ။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကာဗွန်ဖမ်းယူနည်းပညာကို အဓိကအသုံးပြုသည့် ကျောက်မီးသွေးစွမ်းအင်လုပ်ငန်းနှင့် CCUS စီမံကိန်းအဆို့ရှင်များကို ဖြန့်ကျက်ရန် ဘူမိဗေဒသိုလှောင်မှုကို အာရုံစိုက်သည့် ရေနံလုပ်ငန်းကို အာရုံစိုက်ပါ၊ ဤစက်မှုလုပ်ငန်းများ တည်ရှိရာနေရာများတွင် အဆို့ရှင်များကို ဖြန့်ကျက်ပါ၊ ဥပမာအားဖြင့် ကျောက်မီးသွေးထုတ်လုပ်သည့် အရေးကြီးသောဒေသများဖြစ်သည့် Ordos Basin နှင့် Junggar-Tuha Basin တို့ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်သည့် နေရာများဖြစ်သည့် Bohai Bay Basin နှင့် Pearl River Mouth Basin တို့သည် အခွင့်အလမ်းကို ဆုပ်ကိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများနှင့် နီးကပ်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။

ဂ။ CCUS ပရောဂျက်အဆို့ရှင်များ၏ နည်းပညာနှင့် ထုတ်ကုန်သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုအချို့ ပေးအပ်ပါ။ အနာဂတ်တွင် CCUS ပရောဂျက်များ၏ အဆို့ရှင်နယ်ပယ်တွင် ဦးဆောင်နိုင်ရန်အတွက်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းကုမ္ပဏီများသည် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရန်ပုံငွေအချို့ကို သီးသန့်ခွဲဝေချထားပေးရန်နှင့် CCUS ပရောဂျက်များအတွက် နည်းပညာသုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအရ ပံ့ပိုးမှုများပေးရန် အကြံပြုထားပြီး၊ သို့မှသာ CCUS လုပ်ငန်း၏ အပြင်အဆင်အတွက် ကောင်းမွန်သောပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖန်တီးပေးမည်ဖြစ်သည်။

အတိုချုပ်ပြောရရင် CCUS လုပ်ငန်းအတွက် အကြံပြုထားတာကအဆို့ရှင်စက်မှုလုပ်ငန်းသည် “ကာဗွန်နှစ်ထပ်” မဟာဗျူဟာအောက်ရှိ စက်မှုလုပ်ငန်းပြောင်းလဲမှုအသစ်များနှင့် ၎င်းနှင့်အတူပါလာသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အခွင့်အလမ်းအသစ်များကို အပြည့်အဝနားလည်ပြီး ခေတ်နှင့်အညီလိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ကာ စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအသစ်များကို ရရှိစေပါသည်။